Pojęcie, definicja, zagadnienie:

kultura

Pozostałe zagadnienia, definicje, znaczenia na literę K.

Alfred Louis Kroeber i Clyde Kluckhohn zebrali ponad sto definicji kultury, a liczbę tę z pewnością można by znacznie powiększyć. a) Kultura jest związana z człowiekiem na wiele sposobów: człowiek jest jej twórcą, a zarazem jest przez nią kształtowany; za pomocą wyraża swoje potrzeby, emocje i wrażenia, spożytkowuje ją organizując sobie życie; człowiek tworzy kulturę, jest jej nosicielem i odbiorcą, a także manipuluje kulturą jako pewnym narzędziem w życiu zbiorowym. b) Kultura jest zjawiskiem ponadjednostkowym (społecznym). Kultura jest związana przede wszystkim z człowiekiem jako istotą prowadzącą społeczny tryb życia. Wprawdzie kształtuje indywidualne życie ludzi, a poszczególne jednostki mogą wnosić do jej skarbnicy poważny wkład, ale istnieje tylko dzięki życiu zbiorowości. W ramach zbiorowości jest przekazywana w przestrzeni i w czasie, tzn. ulega dyfuzji, może też być kumulowana na drodze gromadzenia doświadczeń w procesie przekazu pokoleniowego. Kultura jest sposobem organizacji życia zbiorowego, choć zarazem organizuje życie jednostki w zbiorowości oraz tworzy jej profil psychiczny. c) Kultura jest regularna. Do kultury zaliczamy zjawiska rozgrywające się w zbiorowości (zachowania, przeżycia oraz ich materialne i niematerialne efekty), które odznaczają się powtarzalnością i które w związku z tym można ujmować w prawa. Regularność zachowania lub reakcji nie musi być jednoznaczna z częstotliwością ich występowania, np. koronacja, która jest elementem kultury (niektóre jednostki biorą w niej aktywny udział, ale tylko jedna jest koronowana). Wzór ten istnieje w świadomości przeważającej części zbiorowości, jest dla niej sensowny i zrozumiały. Powtarzalność wzoru polega na trwałości jego znaczenia w umysłach członków społeczeństwa. Każdą zbiorowość, nawet najprostszą, cechuje pewne zróżnicowanie kulturowe, choćby związane z istnieniem płci, kategorii wieku, pozycji społecznych. W każdej zbiorowości istnieje pewne zróżnicowanie wynikające z odmienności indywidualnych temperamentów, osobowości, doświadczeń i losów. Inną przyczyną zróżnicowania zachowań, postaw, przeżyć indywidualnych jest to, że bodźce, na które są one reakcją, nigdy nie są identyczne. Dla Ralpha Lintona do zaliczenia danego zjawiska do sfery kultury niezbędny jest jego związek z przynajmniej dwoma członkami określonej zbiorowości. Postawa, ocena, zachowanie lub przeżycie pojedynczej osoby nie powinny być uznane za przejaw kultury, lecz traktowane jako zjawiska jednostkowe. Każdy nowy element dorobku zbiorowego ma u swego podłoża odchylenie od tradycyjnego, obowiązującego lub po prostu powszechnego czy częstego sposobu zachowania, myślenia lub wartościowania. d) Kultura jest zbiorem zjawisk wyuczonych. Kultura nie jest przekazywana na drodze biologicznej, za pośrednictwem genów, ale w procesie uczenia się. Do zjawisk kulturowych nie należy więc pot na czole biegnącego człowieka, ale sposób jego wycierania. Można uczyć się kultury w sposób celowy i świadomy, ale również w sposób nieintencjonalny, a nawet nieświadomy. Do kultury może należeć wszystko, czego człowiek może się nauczyć. Philip Bagby wszystkie te zjawiska nazywa zachowaniami, przy czym dzieli je na zachowania zewnętrzne i wewnętrzne. Te pierwsze są łatwo obserwowalne, drugie zaś trudniej dostępne, gdyż zachodzą w psychice jednostek i mogą być obserwowane lub przekazywane tylko pośrednio

kultura